معرفي نباتات در هرات

احیای جنگلات پسته، حمایت از سرمایه های ملی کشور

پسته یکی از میوه های مشهور و با ارزشی بوده که طعم خوب ولذیذ آن سبب گردیده است تا بعنوان چاشنی انواع خوراک های قابل پسند، مورد استفاده قرار گیرد. پسته ی افغانستان در نوع خود بی نظیر بوده و اکثر کشورهای جهان از علاقه مندان خاص پسته ی افغانی میباشند. با آنکه عده ی زیادی از کشور های منطقه از جمله ایران بمقدار زیادی پسته، تولید دارد که حتـا به پیمانه ی وسیعی بازارهای کشور ما مملو ازین پسته ها میباشند، اما کیفیت پسته آبی ایران خیلی پائین تراز پستۀ للمی افغانستان میباشد. جنگلات پسته در مناطق شمال، شمال شرق و غرب کشور قرار داشته که عمدتاً در ساحات مرتفع واقع میباشد. براساس آمارهای وزارت زراعت حدود دو ملیون هکتار زمین را جنگلات مختلف احتوا نموده است که چهار صدو پنجاه هزار آنرا جنگلات پسته میسازد. ولایت بدخشان، تخار، بغلان، سمنگان، بلخ، جوزجان، سرپل، فاریاب، بادغیس و هرات نقاطیست که بیشترین پسته زارها را دارا می باشند. بخصوص ولایت بادغیس در حدود 90 هزار هکتار جنگلات پسته را در خود دارد. پسته تنها محصولی میباشد که درصورت رعایت قانون و حراست از آن، بیشترین بهره را میتواند مردم فقیر و نیازمند نصیب شوند. زیرا زمانیکه موقع برداشت یا شول پسته در اوسط ماه سنبله فرا میرسد، طی اعلامی از جانب دولت چیدن آن برای عموم مردم آزاد می گردد و اکثریت مردم محل، جهت چیدن پسته به جنگلات سرازیر میشوند. در صورتیکه این جنگلات بصورت درست محافظت گردد و برای افراد استفاده جو موقع مساعد ساخته نشود تا پسته را قبل از شول آن که اکثر خام میباشد، بچینند، یقیناً سود حاصله درین موسم، نصیب اکثریت مردم بی بضاعت و فقیر خواهد گردید. در گذشته ها معمول بوده که خوانین یا زورمندان، افراد خود را داخل جنگلات ساخته و قبل از اعلان شول پسته بیشترین پسته را می چیدند، که اکثراً این پسته خام و کیفیت آن پائین میبود. افغانستان در 30 سال قبل،  بیش از 2000 تن پسته برداشت و به خارج از کشور صادر میکرد.  طی سه دهه گذشته حدود50 درصد از جنگلات پسته ی افغانستان بنا به دلایل مختلفی از بین رفتند، اما به اثر توجه دولت افغانستان در مدت 8 سال اقدامات موثری که در زمینۀ احیای این جنگلات صورت گرفت، حاصلات پسته رشد قابل ملاحظه ای داشته است. از جمله احیای جنگلات بادغیس به ارزش یک ملیون دالر گام ارزشمندی میباشد و در صورتیکه این پول ها به نحو مناسب بکار برده شود، رشد چشمگیر ی را در زمینه ارتقای محصول پسته شاهد خواهیم بود. جنگلات پسته یکی از سرمایه های ملی بوده و متعلق به دولت میباشد. عوامل گوناگون ذیل درگذشته سبب از بین رفتن جنگلات پسته گردیده بود:

1- آمدن انارشیسم و تسلط زورمندان در دهات طی سه دهه، سبب شد تا جنگلات، بخصوص پسته زار ها بشکل غیر مسوولانه و بسیار بی رحمانه قطع گردند.

2- خشکسالی های متواتر و قلت مواد سوختی در مناطق مختلف، مردم را ناگزیر ساخت تا متوسل به قطع جنگلات و درختان پسته شوند.

احیای جنگلات افغانستان خاصتاً پسته زارها مستلزم یک سلسله اقدامات جدی و همه جانبه ی دولت میباشدکه ذیلاً توضیح می گردد:

الف: دولت محدودیت های شدید وحتـا مجازات سنگین را برای کسانیکه اقدام به قطع جنگلات مینمایند، وضع و دست افراد سودجو و فرصت طلب را کوتاه سازد. درین راستا با متخلفین از هیچگونه گذشتی کار نگیرد.

ب: به خاطر نگهداری از جنگلات پسته نقش مردم و شوراهای مردمی برجسته شود تا مردم خود بتوانند سهم عمده را در حفاظت از جنگلات کشور ادا نمایند.

ج: هر عاملی که سبب شود تا مردم درختان پسته را قطع نمایند؛ شناسایی شده و روی شیوه های باز دارنده تدابیر لازم اتخاذ گردد. طورمثال در نقاطی که مردم به مشکل و کمبود مواد سوختی مواجه میباشند رسیدگی صورت گرفته سهولت های بیشتر برایشان فراهم گردد تا مجبور به قطع جنگلات نشوند. بالا بردن سطح آگاهی مردم از طریق برنامه های تبلیغی توسط رسانه ها و تیم های آگاهی عامه، از شیوه های دیگریست، تا مردم تشویق به همکاری شده و خود در رعایت چیدن پسته به وقت موعود یا شول پسته، مطابق قانون و اعلان رسمی دولت عمل نموده ومتخلفین را به پنجۀ قانون بسپارند.

بخاطر احیای مجدد جنگلات، باید تدابیر موثری روی دست گرفته شود و در ین راستا جلب کمک خارجی در پهلوی سایراقدامات لازمه ی دولت شرط اساسی میباشد. هرگاه دولت افغانستان بخصوص وزارت زراعت با ابتکارات بهتر و سرمایه گذاری های بیشتر روی احیا و توسعه این جنگلات پلان های وسیع و همه جانبه ای اتخاذ کند و همچنین در صدد بازاریابی و صادرات پسته به خارج از کشور باشد، بدون شک پسته ی افغانستان یکی از اقلام بزرگ صادرات خواهد شد، که تأثیر مثبت روی اقتصاد کشور گذاشته و عاید خوبی را نصیب مردم خواهد ساخت.